خاصى داشت و كتب معتبرى در رشته‌هاى مذكور از خود به يادگار گذاشته است . كه از همه معروفتر « من لا يحضره الفقيه » ، « كتاب الخصال » و . . . مىباشد . شيخ صدوق در سال 381 در رى وفات يافت . ابن بطوطه ابو عبد الله محمد ابن عبد الله طنجه‌اى ، جهانگرد معروف عرب مىباشد . وى در طنجه ولادت يافت و در 725 ه . ق . به قصد سياحت از آنجا بيرون آمد و شمال آفريقا ، مصر ، شام ، حجاز ، عراق ، ايران ، يمن ، بحرين ، تركمنستان و ماوراء النهر و قسمتى از هند و چين و جاوه و مراكز آفريقا را سياحت نمود و بسيارى از بزرگان و امرا و علماى اين ممالك را ملاقات كرد و در تهيهء وسايل مسافرتهاى خويش از بخششها و كمكهاى بزرگان عصر استفاده بسيار نمود . در بازگشت از اين سفرها در شهر فارس به تقرير سرگذشتهاى خويش پرداخت و سياحتنامهء معروف خود را كه موسوم به تحفة النّظار است تقرير و املا نمود . ابن بقيه نصير الدوله ابو طاهر محمد بن محمد ، ( 314 - 367 ه . ق . از وزراى رجال آل بويه كه در ابتدا به خدمت معز الدوله ديلمى و سپس به خدمت عز الدوله بختيارى درآمد ، ولى سرانجام معزول شد و عز الدوله دستور داد به چشمانش ميل بكشند . پس از آنكه عضد الدوله بر بغداد مستولى شد او را به پاى فيل افكند و سپس به دار آويخت . ابن بلخى نويسندهء كتاب فارسنامهء ابن بلخى مشهور است . ابن بىبى نويسنده و مورخ ايرانى در قرن هفتم . پدر او در دربار سلاجقه آسياى صغير دبير بوده ، وى كتاب تاريخ سلاجقه آسياى صغير را به زبان فارسى نوشته و سلطنت علاء الدين كيقباد را به تفضيل شرح داده است . ابن جهيم مفيد بن جهيم اسدى حلى ، از فقهاى شيعه در قرن هفتم ، شاگرد محقق حلى . ابن حمويه ابو محمد عبد الله بن عمر سرخسى متوفى ( 653 ) اصلا از مردم خراسان بود كه در شام پرورش يافت . وى صاحب سياحتنامه و كتاب فى سياست الملوك است . ابن حوقل ابو القاسم محمد ابن حوقل بغدادى ، جهانگرد و جغرافيدان عرب . سال 331 ه . ق . از بغداد به قصد تحقيق در احوال ممالك و ملل اسلامى و تجارت بيرون رفت . گويند در مسافرتهاى خود در حدود 340 ه . ق . اصطخرى از او خواست كه بعضى از نقشه‌هاى جغرافيايى را تصحيح و به كتاب او مراجعه كند ، ولى ابن حوقل اين تأليف را از نو به نام المسالك و الممالك نوشت و نام خود را بر آن نهاد . ابن خاقان سه تن از وزراى دربار عباسى : 1 - ابو الحسن عبيد الله ابن يحى بن خاقان . او از سال 236 تا 245 ه . ق . وزارت خليفه متوكل على الله را